COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Almanya'da şu an itibarıyla 556 euroyu aşmayan Minijob aylık gelir sınırı 1 Ocak 2026'dan başından itibaren 603 euroya yükselecek. Almanya'da minijob uygulamasından yaklaşık yedi milyon kişi faydalanıyor. Minijob ile çalışanların çok büyük kesimini kadınlar oluşturuyor. Öğrenciler, üniversiteliler, emekliler ve işsizler de önde gelen gruplardan. En çok Minijob olan sektörler ise ticaret, motorlu taşıtlar ve araç bakımı, gastronomi ve turizm, hasta ve yaşlı bakımı ile özel hanelerde istihdam. Minijob nedir? Kimler faydalanıyor? İşverenler, çalışanlar ve sendikalar yeni düzenlemeye nasıl bakıyor? Yanıtlar bu bölümde. Verdi Sendikası‘ndan Serdar Derventli stüdyomuza konuk oldu. Mikrofonda Aydın Işık ve Elmas Topcu var.

6.500 şirketi temsil eden Alman Aile İşletmeleri Birliği'nin aşırı sağcı AfD siyasetçilerini bir etkinliğe davet etmesi tepkilere yol açtı. Dernek, tepkiler üzerine "Hata yaptık" diyerek geri adım attı. Son gelişmeleri Elmas Topçu derledi. COSMO Türkçe'ye konuşan ATIAD Genel Sekreteri Bülent Fırat, Almanya'da giderek güçlenen aşırı sağcı AfD'nin göçmen kökenli iş insanlarını nasıl etkilediğini anlattı. Mikrofonda Aydın Işık var.

Ekim 2024'te MHP lideri Devlet Bahçeli'nin inisiyatifiyle başlayan ve "Terörsüz Türkiye" olarak adlandırılan Kürt meselesinin çözülmesine AKP, MHP ve DEM Parti destek veriyor. CHP ise karşı; hapiste bulunan PKK lideri Öcalan ile görüşmeye giden ekibe katılmadı. Siyaset çevrelerinde sürecin çıkmaza girdiğine dair yorumlar yapılıyor. İnisiyatif başarısız olursa Türkiye'yi neler bekliyor? Ekibimizden Elmas Topcu süreçteki son aşamayı derledi. Podcast COSMO Türkçe'ye konuşan Kürt Araştırmaları Merkezi Direktörü Reha Ruhavioğlu, sürecin nasıl ilerleyebileceğini değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Almanya doğumlu olan, ancak çocukluğunun bir kısmı Adana’da geçen Dr. Ebru Yıldız organ nakli konusunda uzman. Toplumda organ bağışı bilincini artırmaya yönelik çalışmaları dolayısıyla Almanya'da Yılın Kadın Doktoru ödülüne (German Medical Award 2025) layık görüldü. Almanya’nın önde gelen merkezlerinden biri olan Essen Üniversitesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi’nin genel müdürlüğü görevini yürütüyor. İçimizden biri olan başarılı doktor ile çalışmalarını, ödülünü ve ilham veren hikayesini konuştuk. Sunucumuz Aydın Işık'ın Ebru Yıldız ile yaptığı ilginç söyleşi belki de organ bağışı konusundaki fikrinizi değiştirecek.

Son yıllarda beslenme alışkanlıklarımız hızla değişiyor. Yapılan araştırmalar insanların giderek taze gıdalardan uzaklaşıp, daha çok ucuz ve aşırı derecede işlenmiş ürünleri tercih ettiğini ortaya koydu. Sosis ve diğer işlenmiş et ürünleri, cipsler, hazır hamur işleri, bisküvi bunlara bir kaç örnek. Bu tüketim tarzı ise obezite, kalp rahatsızlıkları ve depresyon riskini yükseltiyor. Beslenme uzmanı Hülya Kartal bu konudaki sorularımızı yanıtladı. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gencer var.

2024 yılının sayılarına göre Almanya'da günde 700'u aşkın kişi aile içi şiddete maruz kalıyor. En çok şiddet görenler ise % 73 ile kadınlar ve genç kızlar. Bu sayılar kayda geçmiş şiddet vakaları. Bilinmeyen karanlık sayının daha da yüksek olduğu tahmin ediliyor. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt siyasetin kadınları korumak için hala yetersiz kaldığını görüşünde. Hayata geçirilen önlemlerden birisi de şiddet uygulayan erkeklere elektronik kelepçe takmak. Almanya Göçmen Kadınlar Birliği’nden Pelin Şener ile aile içi şiddete karşı Alman devletine ve bizlere düşen görevleri konuştuk. Tecrübeli danışman şiddete maruz kalan kadınların nerelere başvuracağına ilişkin bilgiler de verdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var.

Kürt meselesine çözüm üretmek amacıyla TBMM’de kurulan „Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu“, İmralı’daki PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşme kararı aldı. AKP, MHP ve DEM Partili üyeler İmralı’ya gidecek. Anamuhalefet partisi CHP ve Yeni Yol Grubu ise Öcalan ile görüşmeye karşı çıkıyor. Komisyonun Öcalan ile görüşme kararının ardından yaşanan gelişmeleri Serap Doğan derledi. Siyaset bilimci Prof. Dr. Mesut Yeğen, COSMO Türkçe’ye komisyonun Öcalan ile görüşmesinin önemini ve tepkileri değerlendirdi. Mikrofonda Eren Mahir Gencer var.

Demokrasi, insanların özgürce konuşabildiği, hakkını arayabildiği, yönetime katılabildiği bir düzen. Demokrasinin beşiği olarak gösterilen Avrupa’da durum gerçekten böyle mi? Almanya’da yapılan son araştırmalar toplumun demokrasiye olan güveninin giderek sarsıldığını ortaya koyuyor. Friedrich Ebert Vakfı'nın araştırmasına göre, vatandaşların sadece yüzde 52'si demokrasinin iyi işlediğini düşünüyor. Özellikle siyasi partilere güven giderek azalıyor. Bunun sebepleri neler? Bu durum toplumu nereye sürükleyebilir? Siyaset bilimci Dr. Yaşar Aydın ve eski federal milletvekili Dr. Lale Akgün'ün görüşlerine başvurduk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gençer var.

Federal hükümet Avrupa'nın en güçlü konvansiyonel ordusunu kurmak için düğmeye bastı. Hedef, askerliği cazip hale getirmek ve asker sayısını artırmak. Gönüllülük esasına dayalı yeni yasa tasarısının 1 Ocak 2026'dan itibaren yürürlüğe girmesi planlanıyor. 18 yaşına gelen erkeklerden askerlik yapmaya uygunluklarını belirlemek için bir form doldurmaları istenecek ve geniş çaplı yoklama yapılacak. Yeni askerlik yasa düzenlemesini SPD federal milletvekili Macit Karaahmetoğlu ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gençer var.

Türkiye'de kısa bir tatil yapmak için İstanbul'a giden Hamburglu Böcek ailesinin dört ferdi de bir kaç gün içinde trajik bir şekilde hayatını kaybetti. 3 yaşındaki Masal, 6 yaşındaki Kadir, 27 yaşındaki anne Çiğdem ve 36 yaşındaki baba Servet Böcek bir anda hayattan koparıldı. Yetkililer zehirlenme ihtimali üzerinde duruyor. Ancak olayın üzerindeki sis perdesi aralanmış değil. Beklenmedik ölümler kamuoyunda büyük acı ve infial uyandırıyor. Bir aile nasıl yok oldu? İşte Almanya'yı ve Türkiye'yi yasa boğan acı olayın hikayesi. Mikrofonda Aydın Işık ve Eren M. Gencer var.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasında geçen hafta mahkemeye sunulan 3.800 sayfalık iddianame somut delillerden çok tanık ve şüpheli ifadelerine dayanıyor. Uzmanlar, Ekrem İmamoğlu için 2.352 yıl hapis talep edilmesinin hukuki temellerini ve siyasi yansımalarını sorguluyor. İBB iddianamesinin temel başlıklarını ve tepkileri Emre Mahir Gençer derledi. İddianamenin toplumda ne kadar karşılık bulduğunu COSMO Türkçe'ye anlatan BirGün gazetesinden Öncü Durmuş, iktidar ve muhalefet kanadının iddianameye bakışını değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık var.

Elif Duygu Cındık-Herbrüggen, psikiyatri ve psikoterapi dalında Almanya'da 2025 Yılının En İyi Doktoru (Medizinerin des Jahres) seçildi. Hem hastaları hem de meslektaşları için kültürlerarası anlayışa dayalı bir sağlık hizmeti modeli geliştiren deneyimli hekim ile aldığı ödülü ve tıp alanında kültürlerarası anlayışa dayalı önemini konuştuk. Sunucumuz Gökçe Göksu'nun Elif Duygu Cındık ile yaptığı söyleşide bu zor günlerde ruh sağlığınızı nasıl koruyacağınıza dair ipuçları da bulacaksınız.

Köln’de Türkçe tiyatro denilince akla gelen ilk isim 1985 yılında kurulan Arkadaş Tiyatrosu'ydu. 2012 yılında kapanan tiyatro 2024‘te yeniden hayata geçirildi. Yeni yönetim ve genç bir ekiple kültür-sanat çalışmaları yürütmeye başladı. 16-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen "Transkültürel Tiyatro Festivali" onlardan biri. Arkadaş Tıyatrosu'nun yeni yöneticisi ve festivalin organizatörü Seval Kabukçu'yu stüdyomuza davet ettik. Yeni dönemi ve festivali konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik "yolsuzluk" operasyonu kapsamında hazırlanan iddianamede, tutuklu İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında 2 bin yılı aşkın hapis cezası talep edildi. İddianameyi yorumlayan gazeteci Can Dündar, “Erdoğan, yıldızı yükselen bir başka cumhurbaşkanı adayını, Selahattin Demirtaş’ı, hapsettirerek cezalandırmıştı. Aynısını şimdi İmamoğlu'na yaptı” diyor.

Yeryüzündeki hava sıcaklığının artması ve bunun yarattığı iklim değişikliği yeryüzü için büyük bir tehlike. Sel felaketleri, kasırgalar, orman yangınları, kuraklıklar hayatımızın parçası haline geldi. Ancak pek çok ülke taahhütleri yerine getirmiyor. Bugünlerde 53 devlet ve hükümet başkanı Brezilya'da bir araya geldi. Birleşmiş Milletler Dünya İklim Konferansı'ndan (COP30) ne bekleniyor? İklim değişikliğinin yol açtığı felaketlerin önüne nasıl geçebiliriz? Yeşil Çember Direktörü Gülcan Nitsch, iklim politikalarının neden hala yetersiz kaldığını ve birey olarak bizim neler yapabileceğimizi anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye'nin itirazını reddederek eski HDP eş başkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki tahliye kararını kesinleştirdi. Karar, Anayasa'nın 90. maddesi gereğince iç hukukta bağlayıcı. Şimdi İstinaf Mahkemesi'nin kararı bekleniyor. 2016'dan bu yana Edirne Cezaevi‘nde bulunan Selahattin Demirtaş tahliye edilecek mi? Aktüel gelişmeleri Serap Doğan derledi. Podcast COSMO Türkçe'ye konuşan siyaset bilimci Prof. Dr. Mesut Yeğen, AİHM kararının Türkiye’de yargı ve siyaset üzerinde nasıl bir etkisi olabileceğini değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Burçin Keskin Köln doğumlu bir soprano ve oyuncu. Kökleri Ford işçisi bir dedeye, türkü söyleyen bir anneye ve kültürler arasında büyümüş bir kuşağa uzanıyor. Kendi deyimiyle hem Sıvaslı hem Kölnlü hem de Avrupalı. Şimdilerde 1973’teki Ford grevinin anlatıldığı müzikal "Baha und die wilden 70er"de sahne alıyor. Sunucumuz Gökçe Göksu, Burçin keskin ile sahne yolculuğu, müzikle ve kökleriyle kurduğu bağ ve kadınların göç tarihindeki yeri üzerine konuştu. Keyifli bir sohbet sizi bekliyor.

Günter Wallraff'ın bir Türk işçisinin kimliğine ve kılığına bürünerek çalıştığı fabrikalarda yaşadıklarını anlattığı "Ganz Unten" (En Alttakiler) Almanya’nın göç tarihine damga vurdu. Hem Almanya’nın göçmenlere bakışını hem de toplumun kendi vicdanını sorgulamasına yol açtı. “Ganz Unten” ın yayımlanmasının üzerinden 40 yıl geçti. “En Alttakiler” bugün ne anlama geliyor? O dönemin Almanyası ile bugünün çok kültürlü Almanyası arasında nasıl bir bağ var? Berlin’de yaşayan göç araştırmacısı İmran Ayata ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

O gündüzleri eczanede reçetelerin ve ilaçların arasında, ama içinde daima notalar, ezgiler ve melodiler var. Çünkü Özlem Cihan'ın çocukluğu babasının udunun, annesinin sesinin içinde geçmiş. "Müziği bırakmaya çalıştım ama o beni bırakmadı” diyor. Ve şimdi geçen yıl bu dünyadan göç eden babasının izinden giderek yeniden müziğe yöneliyor. Köln Porz’da bu cumartesi "Köln Türk Müziği Korosu"nun konserinde 30 kişilik koro, saz sanatçıları ile Türkiye ve Yunanistan’dan konuk müzisyenlerle birlikte sahnede olacak. Konser öncesinde Özlem Cihan ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti.

Almanya'da Başbakan Friedrich Merz’in, düzensiz göçmenler yüzünden kentlerin görünümünün değiştiğini söylemesi, tartışmayı gar, durak, park gibi kamuya açık yerlerin ne kadar güvenli olduğu boyutuna taşıdı. Merz'e göre yalnız, genç, işsiz, göçmen erkekler vatandaşların sadece Almanya'da değil, Avrupa'da da kendilerini kamusal alanda güvende hissetmemesine neden oluyor. Özellikle kadınlar ve genç kızlar, tren istasyonlarını “korku alanları” olarak tanımlıyor. CDU Federal Milletvekili Tijen Ataoğlu'na göre garlarda görev alan polis sayısının artırılması ve polisin yetkisinin genişletilmesi sorunla mücadele edebilmek için kaçınılmaz bir çözüm. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.