COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Almanya'da asgari ücret 2026'da 13,90 euroya, 2027'den itibaren ise 14,60 euroya çıkartılacak. Hükümet, Asgari Ücret Komisyonu'nun bu yöndeki tavsiyesi kararına uyacağını açıkladı. Saat başına ödenen ücretin artırılmasını destekleyen ve karşı çıkanların gerekçelerini Elmas Topçu derledi. COSMO Türkçe'ye konuk olan Birleşik Hizmet Sendikası Verdi'den Serdar Derventli ise asgari ücretin neden yetersiz olduğunu anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Türkiye'yi ziyaret eden Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in bavulunu kendi taşıması, eşi Charlotte'yi yanında getirmesi ve Anıtkabir'e gitmesi neredeyse siyasi konuların önüne geçti. Son dönemde uluslararası çatışmaların çözümünde önemli bir aktör haline gelen Türkiye, içeride giderek otoriter bir rejime dönüşüyor. Merz'in geçmişteki Alman siyasetçilerin aksine ülkede muhalefete uygulanan baskıları, örneğin Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanmasını açıktan eleştirmemesi dikkat çekti. Şansölye Merz'in Türkiye ziyaretini Ankara'da bulunan Göç Araştırmaları Vakfı Başkanı, Siyaset Bilimci Prof. Murat Erdoğan ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Adnan Ağaç var.

Türkiye’de basın özgürlüğü giderek kısıtlanıyor. Gazetecilerin üzerindeki baskılar günden güne artıyor. Geçen hafta Tele 1 televizyon kanalına canlı yayın sırasında kayyum atandı. Kanalın genel yayın yönetmeni Merdan Yanardağ casusluk iddiasıyla tutuklandı. Bu iddia ne kadar inandırıcı? Tele 1'in kapatılması Türkiye’deki basın özgürlüğü açısından ne anlama geliyor? Stüdyomuza konuk olan Tele 1 Avrupa temsilcisi Recai Aksu ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Türk futbolu büyük bir bahis skandalıyla sarsıldı. 371 hakemin sanal bahis hesabı olduğu ortaya çıktı. 152'sinin ise aktif olarak spor müsabakalarında yasak olmasına karşın bahis oynadığı tespit edildi. Türkiye Futbol Federasyonu bu hakemler hakkında disiplin soruşturması başlattı. Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatarasay gibi önde gelen kulüplerden TFF'ye destek açıklamaları geldi. Herkesin kafasındaki soru şu: Bu buzdağının sadece görünen yüzü mü? Skandalın perde arkasını spor yorumcusu Volkan Ağır ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ver Erkan Aslan var.

Friedrich Merz'ın "Stadtbild" çıkışı günlerdir Almanya gündeminde. Çoğunluğu burada doğup büyümüş insanların ülkenin başbakanı tarafından şehir görüntüsünü bozan bir sorun olarak tanımlanması tartışmalara yol açıyor. Yeşil politikacı Cem Özdemir Merz'e destek verirken, Rap sanatçısı Eko Fresch ünlü Keupstrasse'de çektiği bir video tepki gösterdi. Merz geri adım atıp, illegal burada kalanları kastettiğini söylese de mikrofonumuza konuşan pek çok Türkiye kökenli vatandaş kendini dışlanmış hissediyor. Göç uzmanı Caner Aver, Merz'ın tarihi sözünün toplumu parçaladığı görüşünde. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Erkan Aslan var.

Türkiye'de "siyasal casusluk" iddiasıyla yürütülen soruşturmadan Mart ayından beri Silivri Cezaevi'nde bulunan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu hakkında tutuklama kararı çıktı. İmamoğlu'nun danışmanı Necati Özkan ve TELE1 Genel Yayın Yönetmeni gazeteci Merdan Yanardağ da tutuklandı. Casusluk iddiasının ardında ne var? Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. Podcast COSMO Türkçe'ye konuşan siyaset bilimci Sezin Öney, İmamoğlu'nun "casusluk" suçlamasıyla tutuklanmasının, Türkiye'nin seçimsizliğe doğru ilerlemesinde büyük bir kapıyı açan, korkunç bir gelişme olduğunu söyledi. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

CHP kurultaylarının iptali talebiyle Ankara'da devam eden davanın beşinci duruşmasında hâkim, davanın reddine karar verdi. CHP kurultayları iptal edilmeyecek. Kemal Kılıçdaroğlu'na geri dönüş yolu kapandı. Son gelişmeleri Erkan Aslan derledi. BirGün gazetesi Ankara Temsilcisi Nurcan Gökdemir, COSMO Türkçe'ye mahkemenin bu kararının bağımsız yargı, demokrasi ve CHP adına ne ifade ettiğini değerlendirdi. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var.

Babası Trabzonlu Türk, annesi Hopalı bir Laz olan Ayça Miraç, babasının evde çaldığı doğaçlama piyano ezgileriyle büyüdü. Erken yaşta müzik eğitimi alan Miraç, Hollanda’nın Enschede kentindeki Sanat Konservatuvarı’nda 5 yıl caz solisti olarak eğitim görüp, mezun oldu. Essen’de Folkwang Sanat Üniversitesi’nde müzik ve şan öğretmenliği dalında eğitimi devam eden Miraç, Bonn’da bir müzik okulunda şan dersleri veriyor. 2016’da "Ayça Miraç Quartet" grubunu kuran Miraç, ilk albümü "Lazjazz"i 2018’de yayınladı. Birçok sanat ödülü sahibi olan Ayça Miraç, Laz türkülerini caz müziğine uyarlıyor. Miraç ile sunucumuz Eren Mahir Gençer sohbet etti.

Almanya'da elektrikli scooter'ların sebep olduğu kazaların sayısı hızla artıyor. Geçen yıl gerçekleşen kazalarda yaklaşık 12 bin e-scooter sürücüsü yaralandı ve 27 kişi yaşamını yitirdi. Uzmanlar, e-scooter sürücülerine ehliyet şartı getirilmesini ve trafik kurallarını ihlal edenlere ağır cezalar verilmesini talep ediyor. Serap Doğan, Almanya'daki e-scooter kazalarının sebeplerini ve tartışılan çözüm önerilerini derledi. Sürücü kursu eğitmeni Şükrü Açıcı, COSMO Türkçe’ye e-scooter sürücülerinin nelere dikkat etmeleri gerektiğini anlattı. Mikrofonda Eren Mahir Gençer var.

Yeni köşemiz "Bizden Biri"nin bu bölümünde sanat dünyasının başarılı bir simasını konuk ettik: Meltem Kaptan! Ladies Night ve Quatsch Comedy Club gibi çeşitli komedi formatlarında rol alan Kaptan, çocukluk yıllarından başlayarak "Berlinale" festivalindeki en iyi kadın oyuncu ödülüne kadar uzanan hayat hikayesini sunucumuz Aydın Işık'a anlattı. Renkli ve keyifli bir sohbet dinlemeye hazır mısınız?

Podcast COSMO TÜRKÇE'de her hafta Almanya'da mesleğiyle, hayatıyla, uğraşlarıyla öne çıkan, ilginç kişileri tanıtıyoruz. Serimiz "Bizden Biri"nin bu bölümdeki konuğu 2018 yılında Almanya'ya gelen Fırat Cem Tuncel. Frankfurt'ta bir telekomünikasyon şirketinde çalışan mühendis Fırat Cem Tuncel, aynı zamanda bir müzisyen ve Almanya Türk Expatlar Topluluğu'nun da kurucusu. Bu çok yönlü konuğumuz ile Aydın Işık sohbet etti.

Podcast Cosmo Türkçe'de her hafta hayatıyla, mesleğiyle, başarısıyla Almanya'da ön plana çıkan, hepimizin göğsünü kabartan isimleri ağırlıyoruz. "Bizden Biri"nin bu bölümünde duayen gazeteci Ahmet Külahçı'yı konuk ettik. Konya'da dünyaya gelen, 1980'lerden günümüze Berlin'in nabzını tutan Ahmet Külahçı, hayatını, kariyerini ve günümüz siyasetine nasıl baktığını anlattı. Ayrıca Merkel ile ilginç bir anısını da anlattı. Mikrofonda Gökçe Göksu var.

Ahmet İyidoğan Köln’de isim yapmış bir Lüthier yani keman ve yaylı çalgılar ustası. Ebertplatz yakınlarındaki ara sokaklardan birinde dışardan bakıldığında pek ilgi çekmeyen bir atölyesi var. İçeri girdiğinizde ahşap ve cila kokularıyla birlikte onlarca hatta bazıları milyon euroluk yaylı çalgılar sizi karşılıyor. Ankara’da doğup 1990 yılında Köln’e yerleşen Ahmet İyidoğan Köln’de, hem keman hem de yay ustası olan iki kişiden biri. İyidoğan, sadece Köln ve Berlin Filarmoni orkestraları değil, İzmir Devlet Opera ve Balesi sanatçılarının enstrümanlarının da bakımını yapıyor. Ahmet İyidoğan ile Gökçe Göksu konuştu.

2010’ların başında Türkiye’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya’da Başbakan Angela Merkel, iktidarını sağlamlaştırıyor, ilişkiler kayıtsız göç ile mücadelede yoğunlaşıyordu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Almanya’da sık sık boy gösterdiğine tanıklık ettik, öyle ki, Merkel Türkiyelilere “Sizin asıl başbakanınız benim” demek zorunda kaldı. Bu süreç entegrasyon çabasına ket vurdu. 15 Temmuz darbe girişiminden sonra bir başka göç dalgası daha başladı Almanya’ya. Sadece akademisyen ve sanatçılar değil, Fethullahçılar ve Kürtler de göç etmeye, iltica etmeye başladı. Eskiler ve yeniler arasında bir sürtüşme olduğu pek gözden kaçmadı. Bu arada NSU davası mahkemeye taşındı, örgütün hayatta kaldığı iddia edilen tek üyesi en ağır cezayı aldı ama ölenlerin yakınları sorularına yanıt bulamadı. 2010’lar bu kez Hanau’daki cinayetlerle sarsıldı. İşte bu on yılın özeti.

Almanya 2000’li yıllara yeni vatandaşlık yasasıyla girdi. Ve maalesef 'dönerci cinayetleri' diye anılan NSU cinayetleri damgasını vurdu bu on yıla. 8’i Türk 10 kişiyi katleden aşırı sağcı terör örgütü NSU’nun cinayetleri planlaması, işleme biçimi kadar güvenlik birimlerinin ihmalleri de tüyler ürperticiydi. Türkiye’den gelen göçmenler, Almanya’ya çoktan yerleşmişler, artık işçi olmaktan çıkıp işveren olmaya yönelmişlerdi. Bu arada ilk göçenler çoktan türkülerini Almanca söylerken, gençlere örnek oluyor, gençler ise bu kez Almanca Rap piyasasında zirveye oturuyordu. Göçün 2000'li yıllarına götürüyoruz sizleri.

90'lı yıllarda Türkiye'de Türk Kürt ayrımı artarken, Almanya, Doğu ve Batı arasındaki duvarı da kaldırmayı başardı. Berlin Duvarı'nın yıkılmasının ardından yabancı düşmanlığı ve ırkçılık şiddete dönüşmeye başladı. Rostock'da gerçekleşen saldırıyı Mölln ve Solingen takip etti. Bir yandan saldırılara karşı çeteleşmekte çare arayan Türkiyeli gençler öte yandan Hiphop kültürü ile dertlerini, hislerini ve fikirlerini duyurmaya başladı. Eşit haklar mücadelesinin zirve yaptığı doksanlı yıllarda, genç edebiyatçılar göçmen değil Alman edebiyatında hak ettikleri yeri almaya başladılar. Cem Özdemir, Yeşiller Partisi'nden Federal Meclis'e girdi, siyasi partiler kapılarını göçmenlere daha fazla açmaya başladı. Bazı diskoteklerin kapısı ise hala kapalıydı. Kaplancılar, Milli Görüş gibi dini örgütler de doksanlı yıllarda gündemi meşgul etti.

Seksenli yıllar hem Türkiye'de hem de Almanya'da 12 Eylül darbesinin gölgesinde geçti. Durdurulan ekonomik göç, siyasi iltica ve aile birleşimi yoluyla devam etti. Sirkeci garı değil artık, kaçak botlarla önce Yunanistan'a, ardından Almanya'ya çıkılan zorlu yolculuklardı gündeme taşınan. Onyıllardır Almanya'da yaşayanlar kalmaya karar vermiş, sonradan gelen ya da Almanya'da doğan çocukların eğitim ve uyum sorunu başlamıştı seksenlerde. İlk kuşak el yordamıyla çocuklarının geleceğini kurmaya çalıştı. Göçmenlerin 40 metrekareye sığdırmaya çalıştıkları hayatı, "en alttakiler" olmanın verdiği güçlüklerle devam etti. Almanya da istemeden hamile kalmış bir kadın gibi göç ülkesi olma yolunda ilerledi.

"Türkiye'den Almanya'ya göçün 60. Yılı"nı kutluyoruz. Bu nedenle size 6 bölümlük özel bir dizi hazırladık. Fulya Canşen ve Serap Doğan'ın, İstanbul Bilgi Üniversitesi AB Enstitüsü ve DAAD Türkiye'nin katkılarıyla hazırladığı bu 6 bölümlük dizimizi, Türkiye’den Almanya’ya altmış yıl önce gelen emekçilere adıyoruz. İlk bölümümüzde 30 Ekim 1961 yılında imzalanan nota teatisinin içeriğinden, günler süren tren yolculuğuna, yaşanan işçi yurtlarından, ağır iş koşullarına kadar pekçok konuya değindik. Çekilen hasret, yabancılık, dil bilmemekten kaynaklanan çaresizlik ama iş bulmanın, iyi para kazanmanın ve kurulan geri dönüş hayallerinin mutluluğu da var ilk bölümümüzde.

Türkiye'den Almanya'ya göç yetmişli yıllarda da devam etti. Sadece ekonomik değil, siyasi koşullar da göçü çekici kılıyordu. Gelenler yavaş yavaş Almanya'ya alışmaya başladı. Ailelerini getirdiler. Yurtlardan çıkıldı, nohut oda bakla sofa evler bulundu. 70'li yıllara damgasını vuran Ford işçilerinin yaptığı baskın grev oldu. İlk kadın grevini de unutmamak gerek. İşçiler yavaş yavaş haklarını öğrenmeye ve direnmeye başladılar. Öyle bir konu var ki, hala yaşayanların yüreklerini acıtıyor. Türkiye'de bir bırakılıp bir Almanya'ya getirilen "Kofferkinder", valiz çocukları. Sizi yetmişli yılların Almanya'sında buraya göçen işçilerin sesleriyle gezdireceğiz.